مجامع بورسی

انواع مجامع بورسی را بشناسیم

یکی از اتفاقاتی که کمابیش در بازارسرمایه رخ داده و در مورد آن می شنویم، برگزاری مجامع بورسی است. معمولا برگزاری مجامع برای سهامداران خوش یمن بوده و در بسیاری از مواقع با تقسیم سود نقدی بین سهامداران همراه می شود. این یکی از دلایلی است که باعث می شود سهامداران به زمان برگزاری مجامع بورسی حساس بوده و اخبار مربوط به آن ها را از طریق وب سایت کدال دنبال نمایند.

به علاوه چند روز قبل و چند روز بعد از برگزاری مجامع بورسی، نماد معاملاتی متوقف و بسته شده و معاملات آن ممکن نخواهد بود. از آن جایی که طبق آن چه گفته شد، معمولا پس از برگزاری مجمع عمومی عادی، سود نقدی میان سهامداران تقسیم می شود، فعالان بازار بورس نسبت به زمان برگزاری این مجمع دقیق هستند. به یاد داشته باشید تنها سهامدارانی این سود را دریافت خواهند کرد که در زمان برگزاری مجمع، مالک سهمی از سهام آن شرکت باشند. این مالکیت سهام برای دریافت سود نقدی، فارغ از زمان خرید آن است و تنها اهمیت دارد که در زمان برگزاری مجمع مالکیت سهام وجود داشته باشد.

با این حساب در ادامه قصد معرفی انواع مجامع بورسی را تحت عناوین زیر داریم.

 

  • انواع مجامع بورسی
  • مجمع عمومی موسس
  • حد نصاب برگزاری مجمع عمومی موسس
  • مجمع عمومی عادی
  • حد نصاب برگزاری مجمع عمومی عادی
  • مجمع عمومی فوق العاده
  • حد نصاب برگزاری مجمع عمومی فوق العاده
  • تفاوت های مجمع عمومی سالیانه و مجمع عمومی فوق العاده چیست؟
  • نحوه دعوت سهامداران به مجمع چگونه و از چه طریقی می باشد؟
  • قبل از برگزاری مجامع شرکت ها چه اتفاقی می افتد و ما چگونه از آن مطلع می شویم؟
  • چرا شرکت ها افزایش سرمایه می دهند؟

انواع مجمع بورسی

انواع مجمع بورسی را باید در مجمع عمومی موسس، مجمع عمومی عادی و مجمع عمومی فوق العاده تقسیم بندی نماییم.

 

مجمع عمومی موسس

مجمع عمومی موسس یک بار برای هر شرکت سهامی عام برگزار می گردد. در صورتی که برای شرکت های سهامی خاص، نیاز به برگزاری این مجمع نیست. در این مجمع اساسنامه شرکت مطرح شده و با حضور سهامداران کل به تصویب می رسد. در صورتی که نیاز به تغییر بندی در اساسنامه وجود داشته باشد، در همین جلسه مطرح شده و مورد اصلاح قرار خواهد گرفت. همچنین در جلسه مجمع عمومی موسس، بازرسان شرکت تعیین می گردند. انتخاب مدیریت عامل نیز در همین جلسه صورت می گیرد. (کما این که احتمال تغییر مدیریت عامل در آینده شرکت، به قوت خود باقی است.)
به علاوه احراز پذیره نویسی سهام شرکت نیز در همین جلسه مجمع انجام می شود.
تصمیمات اتخاذ شده در این مجمع، در صورتی به تصویب می رسد که حداقل دو سوم آرا حاضرین در جلسه، به اکثریت دریافت گردد.

 

حد نصاب برگزاری مجمع عمومی موسس

برای برگزاری مجمع عمومی موسس باید حداقل مالکان و دارندگان بیش از یک دوم سرمایه، در جلسه حضور داشته باشند. اما اگر این تعداد تامین نشود، جلسه دوم تعیین می گردد. این بار تعداد حاضرین دارنده سهام، به یک سوم مالکان سرمایه شرکت برسد، کفایت می کند. چنان چه باز هم به دلیل نرسیدن به حد نصاب دارندگان سهام، جلسه تشکیل نشود؛ آخرین جلسه مجمع عمومی موسس، یعنی جلسه سوم برگزار خواهد شد. اگر این جلسه نیز به حد نصاب نرسیده و تشکیل نگردد، تاسیس شرکت به کلی ملغی می گردد.

 

مجمع عمومی عادی

مجمع عمومی عادی همان مجمعی است که در بازار بورس، با آن سر و کار بیشتری داریم. در این مجمع که معمولا سالی یک بار برگزار می گردد، صورت های مالی و تصمیمات شرکت بررسی شده و به تصویب اکثریت دارندگان بزرگ سهام شرکت می رسد. این مجمع را باید به جرات مهم ترین و تاثیرگذارترین مجمع عمومی شرکت های بورسی بدانیم. در همین مجامع مشخص می گردد که چه بخشی از سود نقدی شرکت، بین سهامداران تقسیم شود.

 

نکته 1: لازم به ذکر است که امکان برگزاری مجمع عمومی عادی، بیش از یک بار در سال نیز وجود دارد و این بر حسب نیازهای شرکت، برنامه ریزی خواهد شد.
نکته 2: توجه داشته باشید که غالبا زمان برگزاری مجمع عمومی عادی سالیانه باید از قبل در اساسنامه آورده شده باشد و در صورتی هم که به هر دلیلی تاریخ آن تغییر یافته و یا نیاز به تشکیل مجمع دیگری باشد، تاریخ آن باید در وب سایت سازمان بورس و روزنامه های پرتیراژ اعلام گردد. معمولا فاصله بین انتشار آگهی برگزاری مجمع و زمان برگزاری آن چیزی بین 10 تا 40 روز خواهد بود.

 

حد نصاب برگزاری مجمع عمومی عادی

برای برگزاری رسمی مجمع عمومی عادی، باید بیش از یک دوم سهامداران به نسبت میزان سهامی که در اختیار دارند، در جلسه حاضر باشند. مصوبات این مجمع نیز با یک رای بیش از نصف آرا، به تصویب خواهد رسید. در غیر این صورت تصمیمات و مصوبات، قابل تصویب و اجرا نخواهند بود.
تذکر: لازم به ذکر است که حداکثر چهار ماه پس از به پایان رسیدن سال مالی یک شرکت، برای برگزاری مجمع عمومی عادی فرصت وجود دارد و حتما باید پیش از سررسید این مدت، مجمع برگزار شود. البته شرکت های فعال در بورس، معمولا پیش از این اقدام می کنند و کمتر پیش می آید که به مرز 4 ماه برسند.

 

مجمع عمومی فوق العاده

موضوعاتی که در قالب مجمع عمومی عادی یا سالینه نگنجیده و یا به هر دلیلی خارج از زمان آن مجمع، نیاز به مطرح کردن و تصمیم گیری در خصوص آن ها باشد، در مجمع عمومی فوق العاده مطرح خواهند شد. این مجمع می توانید چندین بار در یک سال مالی برگزار گردد. در این مجمع مسائلی چون افزایش سرمایه شرکت مطرح می گردد و در خصوص آن تصمیم گیری خواهد شد. همین طور در صورت نیاز به تغییر در اساسنامه سازمان، این مورد در مجمع به گفتگو و رای گیری گذاشته خواهد شد. انحلال شرکت و غیره نیز قابل بررسی و تصمیم گیری در مجمع عمومی فوق العاده خواهند بود.

 

حد نصاب برگزاری مجمع عمومی فوق العاده

حداقل افراد لازم در مجمع عمومی فوق العاده، برای برگزاری رسمی این مجمع بیش از نیمی از دارندگان سهام شرکت خواهند بود. مصوبات این مجمع نیز با دو سوم آراء به تصویب خواهد رسید.

 

تفاوت های مجمع عمومی سالیانه و مجمع عمومی فوق العاده چیست؟

در مجمع عمومی سالیانه مواردی چون تعیین اعضای هیئت مدیره و ایجاد تغییرات در آن ها، تعیین سود نقدی قابل تقسیم میان سهامداران، تعیین بازرسان شرکت و تصویب ترازنامه مالی مطرح گشته و به تصویب نهایی می رسد. اما در مجمع عمومی فوق العاده افزایش سرمایه یا کاهش آن مطرح خواهد شد و در خصوص آن تصمیم گیری می شود. همچنین در صورتی که نیاز به تغییر در اساسنامه شرکت باشد، در این مجمع فوق العاده صورت خواهد پذیرفت. همچنین اگر نیاز به انحلال شرکت باشد، در مجمع عمومی فوق العاده در خصوص آن تصمیم گیری قطعی گشته و تصویب نهایی صورت می پذیرد.
از دیگر تفاوت های مجمع عمومی عادی و مجمع عمومی فوق العاده می توان به این مورد اشاره داشت که معمولا زمان مجمع عمومی از قبل در اساسنامه شرکت آورده شده است، اما مجمع عمومی فوق العاده، می تواند در زمان های مورد نیاز برگزار شود. (البته حتما باید برگزاری آن توسط شرکت در بازه زمانی منطقی گفته شده در بالا، به سهامداران اعلام گردد.)

 

نحوه دعوت سهامداران به مجامع بورسی چگونه و از چه طریقی می باشد؟

پس از آن که از زمان برگزاری و محل برگزاری مجمع اطلاع پیدا کردید؛ به عنوان یک سهامدار می توانید با در دست داشتن اوراق خود یا ارائه اطلاعاتی که مالکیت سهام شما را نشان دهد، به شرکت مربوطه مراجعه نموده و برگه مجوز ورود به مجمع را به دست بیاورید. به وسیله این برگه می توانید در جلسه مجمع حضور پیدا کرده و به تناسب میزان سهام خود، حق رای داشته باشید.

 

قبل از برگزاری مجامع شرکت ها چه اتفاقی می افتد و ما چگونه از آن مطلع می شویم؟

کلیه شرکت های حاضر در بازارهای بورس، باید زمان و محل برگزاری مجمع های خود را در وب سایت خود شرکت، وب سایت سازمان بورس و کدال، وب سایت مدیریت فناوری بورس و نیز روزنامه های کثیرالانتشار ثبت نمایند. به علاوه حداقل زمان لازم برای اعلام برگزاری مجمع، 10 روز اعلام شده است.

 

چرا شرکت ها افزایش سرمایه می دهند؟

افزایش سرمایه در شرکت ها به دلایل مختلف انجام می شود. این افزایش سرمایه می تواند به دلیل پیدا شدن نیاز به منابع تازه به منظور توسعه باشد. همین طور بعضی اوقات ساختار مالی شرکت، نیاز به تغییراتی دارد که به افزایش سرمایه منجر می شود.
حال این افزایش سرمایه می تواند به طرق مختلفی انجام پذیرد. یک روش افزایش سرمایه شرکت از محل سودهای انباشته و پرداخت نشده آن از سال های قبل است. در غیر این صورت؛ افزایش سرمایه از طریق ارزیابی دوباره دارایی های شرکت صورت می گیرد. به این صورت که بهای نهایی دارایی های شرکت محاسبه شده و تفاضل آن با ارزش های جاری معادل، اعمال خواهد شد.
همان طور که در بالا مشاهده کردید مجامع شرکت ها انواع گوناگونی دارند و هر یک برای تصویب تصمیمات گوناگون، شکل گرفته اند. لازم به توضیح است که سهامداران حاضر در مجمع ها، به اندازه و در تناسب با میزان سهام خود، حق رأی خواهند داشت.

روش های سرمایه گذاری در بورس

انواع روش های سرمایه گذاری در بورس

ذات ورود به بازارهای بورسی، به منظور سرمایه گذاری و کسب درآمد از طریق آن است. به واقع با داشتن مبلغی به عنوان سرمایه، فارغ از این که کوچک یا بزرگ باشد، به بازارهای بورس وارد شده و قصد داریم تا در این حوزه سرمایه در اختیار خود را درآمدزا کرده و آن را بزرگ و بزرگتر نماییم. از این رو جای دارد تا با انواع روش های سرمایه گذاری در بورس آشنا شده و مزایا و معایب هر یک را بشناسیم.
در این مطلب به موارد زیر می پردازیم:

  • سرمایه گذاری مستقیم چیست؟
  • انواع سرمایه گذاری مستقیم در بورس
  • سرمایه گذاری غیرمستقیم چیست؟
  • انواع سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس
  • سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری
  • سرمایه گذاری با استفاده از شرکت های سبدگردان
  • تفاوت سرمایه گذاری در صندوق سرمایه گذاری و استفاده از سبد گردانی
  • روش سرمایه گذاری مستقیم برای چه افرادی مناسب است؟
  • روش سرمایه گذاری غیر مستقیم برای چه افرادی مناسب است؟

 

روش های سرمایه گذاری در بورس

روش های سرمایه گذاری در بورس، به دو شاخه کلی و اصلی مستقیم و غیرمستقیم تخصیص می یابد.

در ادامه به توضیح هر یک از این دو روش و زوایای مربوط به آن ها می پردازیم:

روش مستقیم سرمایه گذاری در بورس

در روش مستقیم سرمایه گذاری در بورس، فرد سرمایه گذار به صورت مستقیم با دنیای سهام ها روبرو است. وی سرمایه خود را به بازار بورس وارد کرده و بنابر میزان اطلاعاتی که دارد، به خرید و فروش می پردازد. در این حالت سودآوری یا زیان دهی در سرمایه وی به میزان شناخت این فرد سرمایه گذار از بازار بورس و دنیای معاملات آن بستگی دارد. سرمایه گذاری مستقیم در بازارهای بورس نیز خود به چهار مدل مختلف تقسیم می شود:

 

سرمایه گذاری مستقیم نوسان گیر

در این مدل از سرمایه گذاری مستقیم، سرمایه گذار سهامی را خریداری کرده و در عرض کمتر از یک ماه و با به دست آوردن سود مقطعی، دست به فروش می زنند. نوسان گیران بازار بورس پیوسته در حال خرید و فروش سهم های مختلف هستند و غالبا به دلیل سود و زیان های پیوسته، میانگین درآمد قابل توجهی از این بازار ندارند.

 

سرمایه گذاری مستقیم کوتاه مدت

سرمایه گذاری مستقیم کوتاه مدت به شکلی از سرمایه گذاری در بازار بورس اطلاق می شود که فرد سرمایه گذاری سهامی را خریداری کرده و آن را به مدت چیزی در حدود 3 تا 4 ماه نگهداری می کند و سپس نسبت به فروش این سهام اقدام می نماید. به این صورت شکل سرمایه گذاری و خرید و فروش سهام وی را کوتاه مدت می گویند.

 

سرمایه گذاری مستقیم میان مدت

در سرمایه گذاری میان مدت مستقیم، فرد سرمایه گذار پس از خرید سهام مورد نظر خود، آن را به مدت یک سال نگهداری کرده و سپس دست به فروش آن سهام می زند.

 

سرمایه گذاری مستقیم بلند مدت

اما سرمایه گذاری مستقیم بلند مدت، به عنوان طولانی ترین شکل سرمایه گذاری در بازار بورس، به این صورت است که فرد سرمایه گذار؛ سهام مورد نظر خود را خریداری کرده و آن را بیش از یک سال در دارایی خود نگه می دارد و سپس در زمان مقتضی برای فروش این سهام اقدام می کند.
همان طور که مشاهده کردید وجه مشترک میان تمام روش های سرمایه گذاری فوق، مستقیم بودن تصمیم گیری و ارتباط سرمایه گذار با ماهیت سرمایه خویش و بازار پذیرنده سرمایه بود. در این مدل شخص سرمایه گذار اعم از این که یک شخصیت حقیقی یا حقوقی باشد، خود نسبت به سرمایه گذاری، زمان خرید و زمان فروش تصمیم می گیرد.
برای سرمایه گذاری در فرم مستقیم که در بالا به انواع آن اشاره شد، باید در یک کارگزاری بورس ثبت نام کرده و کد بورسی دریافت نمایید. سپس ورود شما به بازار بورس آغاز شده و امکان معاملات در این بازار را به صورت مستقیم و با تصمیم گیری شخصی خود، (البته از طریق کارگزاری) خواهید داشت.

 

سرمایه گذاری غیرمستقیم در بازار بورس

در سرمایه گذاری غیرمستقیم بورس، دیگر شخص سرمایه گذار به صورت مستقیم با بازار مواجه نیست و در این میان یک شرکت یا موسسه مالی به شکل واسطه و میانجی عمل می کند و وجود دارد. در این حالت فرد سرمایه گذار یک موسسه مالی واسط را با توجه به شرایط آن برگزیده و سرمایه خود را در اختیار این موسسه قرار می دهد. سپس موسسه با توجه به دید حرفه ای خود نسبت به بازار، این سرمایه ورودی را به بازار سرمایه وارد می کنند و سود حاصل از آن را به سرمایه گذار می رسانند.

 

 

انواع روش های سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس

سرمایه گذاری غیرمستقیم در بورس را باید به روش های زیر محدود سازیم:

 

ورود در صندوق های سرمایه گذاری

صندوق های سرمایه گذاری در واقع متشکل از سهام، اوراق بهادار و اوراق مشارکت و … هستند. با سرمایه گذاری در صندوق ها، در تشکلی از دارایی های مختلف، همراه با سایر سرمایه گذاران حاضر در صندوق، سرمایه گذاری کرده و به صورت جمعی در سود و زیانی به نسبت سرمایه اولیه ورودی خود، سهیم خواهید شد.
در این فرمول هر سرمایه گذار فارغ از میان سرمایه خود که کوچک یا بزرگ باشد، در صندوق سرمایه گذاری وارد شده و روی دارایی های گوناگون آن سرمایه گذاری می کند. در نهایت این سرمایه گذار در سودآوری و یا زیان دهی صندوق سرمایه گذاری سهیم خواهد بود و به نسبت سرمایه ای که در صندوق وارد کرده، سود و زیان دریافت خواهد کرد.
توجه داشته باشید که برخی از صندوق های سرمایه گذاری دارای سود تضمینی هستند و برخی دیگر بدون تضمین بوده و سودآوری یا زیان دهی در آن ها از پیش ضمانت نشده است. حال شما بسته به این که چه میزان ریسک پذیر بوده و یا به سود قطعی نیاز داشته باشید، یکی از این انواع صندوق های سرمایه گذاری را انتخاب خواهید کرد.

 

سرمایه گذاری با استفاده از خدمات سبدگردانی

در سرمایه گذاری به شکل سبدگردانی، یک فرد (شرکت سبدگردان) ماهر که در این زمینه دارای تبحر داشته باشد، با سنجش وضعیت بازار، سبدی از سهم ها و اوراق بهادار مختلف را تعیین کرده و سرمایه گذار را به خرید آن ها دعوت می کند. پس از خرید نیز این فرد ماهر در رأس کار بوده و نظارت دائمی بر وضعیت سبد خریداری شده سهام دارد و به موقع برای فروش و خریدهای مجدد، توصیه هایی خواهد داشت.

 

تفاوت سرمایه گذاری در صندوق سرمایه گذاری و استفاده از سبدگردانی

سیستم سبدگردانی مدتی بعد از فعالیت صندوق های سرمایه گذاری شکل گرفت و البته مزایایی هم نسبت به آن دارد. در سیستم سرمایه گذاری سبدگردان، شما به عنوان یک سرمایه گذار، سبد مخصوص خود را خواهید داشت. این سبد توسط شرکت سبدگردان با توجه به میزان سرمایه، نیازها، میزان ریسک پذیری شما و دیگر فاکتورهای وابسته به شما چیده خواهد شد. به واقع در سیستم سبدگردان، همچنان این شخص سرمایه گذار است که محوریت دارد و شرکت سبدگردان با در نظر گرفتن نیازها، سرمایه و ریسک پذیری وی؛ سبد را تنظیم می کند.
اما همان طور که واضح است در صندوق های سرمایه گذاری چنین سیستمی وجود ندارد و الگوی سرمایه گذاری بر محوریت شخص سرمایه گذار قرار نخواهد گرفت.

 

تفاوت بین سرمایه گذاری مستقیم و غیرمستقیم در بازارهای بورس

اصلی تفاوت بین سرمایه گذاری مستقیم و غیرمستقیم در بازارهای بورس، ریسک پذیری آن است. همان طور که کاملا واضح است در سرمایه گذاری مستقیم، شخص سرمایه گذار با ریسک بیشتری در سرمایه گذاری خود روبرو است. هر آن قدر که شناخت و دانش وی نسبت به بازار سرمایه و شکل معاملات کمتر باشد، این دامنه ریسک افزایش می یابد. اما در شکل سرمایه گذاری غیرمستقیم، به دلیل احاطه موسسه مالی سرمایه گذار بر بازار سرمایه؛ میزان ریسک کاهش یافته و سودآوری سرمایه در حاشیه امن تری قرار می گیرد.

 

روش سرمایه گذاری مستقیم برای چه افرادی مناسب است؟

روش سرمایه گذاری مستقیم در بورس برای آن دسته از افرادی که اطلاعات خوبی از این بازار و معاملات سهام داشته و در ضمن قادر به اختصاص دادن وقت در روز برای این موضوع هستند، مناسب خواهد بود. به علاوه افرادی که قصد سرمایه گذاری مستقیم در بازار بورس را دارند، باید به مراتب ریسک پذیرتر بوده و نسبت به درآمدزایی سرمایه در گردش خود، حساسیت پایین تری داشته باشند.

 

روش سرمایه گذاری غیرمستقیم برای چه افرادی مناسب است؟

روش سرمایه گذاری غیرمستقیم برای آن عده از افرادی مناسب است که تحمل ریسک کمتری داشته و در ضمن اطلاعات محدود و ناقصی نسبت به بازار سرمایه دارند. افرادی که وقت زیادی برای مطالعه و تحلیل بازار بورس ندارند، بهتر است که به روش سرمایه گذاری غیرمستقیم روی آورده و از مزایای آن بهره مند شوند.

 

با این حساب برای این که شکل سرمایه گذاری صحیح در بازار بورس را برای خود تعیین کنید، لازم است که ابتدا به نیازهای خود توجه کرده و دریابید که کدام الگوی سرمایه گذاری برای شما مناسب است. در صورتی که خود را به اندازه کافی ریسک پذیر و قائم بر اطلاعات بازار سرمایه می بینید، ورود به این بازار به شکل سرمایه گذاری مستقیم برایتان مناسب خواهد بود. بدیهی است که سرمایه گذاری به شکل مستقیم با اطلاعات و دانش شخصی شما، به مراتب جذاب تر نیز خواهد بود و می توانید با تکیه بر توانمندی های مالی خود در این بازار رشد نمایید. اما در صورتی که وقت کافی برای بررسی و آنالیز بازار نداشته و خود را به اندازه کافی در این بازار خبره نمی بینید، با انتخاب صندوق های سرمایه گذاری یا سبدگردانی به عنوان سرمایه گذاری غیرمستقیم، حاشیه ریسک سرمایه گذاری خود را کاهش داده و این الگوی سرمایه گذاری را انتخاب کنید.

 

 

 

صف خرید و فروش

صف خرید و صف فروش در بورس چیست؟

صف خرید و صف فروش یکی از اصطلاحات و در واقع موقعیت هایی است که در بازارهای بورس، با آن روبرو می شوید. برای موفقیت در بازار معاملات سهام و کشف بهترین روش ها و زمان خرید و فروش هر سهم، باید نسبت به این اصطلاحات ریز و درشت آگاهی درستی داشته باشید. صف خرید و صف فروش نیز از آن دست اصطلاحاتی است که در بازار سرمایه با آن ها روبرو هستیم.

در ادامه برای شناخت این مفاهیم و کاربرد آن ها، طبق تیترهای زیر با ما همراه باشید.

 

  • صف خرید در بورس
  • صف فروش در بورس
  • چگونه بفهمیم سهامی صف خرید یا صف فروش دارد؟
  • چرا صف خرید و صف فروش تشکیل می شود؟
  • دلایل تشکیل صف خرید
  • در صف خرید و صف فروش چه کار کنیم؟
  • چگونه در صف خرید، سهام بخریم؟

 

 

صف خرید در بورس

زمانی که اطلاعات مثبتی از سهامی منتشر شده باشد و یا فعالان بازار سرمایه دارای تحلیل رشد نسبت به آن باشند، تقاضا روی آن سهم شکل می گیرد. با افزایش تقاضا و بیشتر شدن آن بر میزان عرضه یک سهام، به اصطلاح گفته می شود که صف خرید در بورس شکل گرفته است. به واقع می توان گفت که اگر شماری از متقاضیان خرید یک سهم در سقف قیمت دامنه نوسان آن روز سهام، شکل گرفته و عرضه کننده یا فروشنده ای برای آن وجود نداشته باشد، صف خرید داریم.

 

 

صف فروش در بورس

از سویی دیگر و به شکل کاملا برعکس؛ در شرایطی که به دلایل مختلفی دارندگان یک سهام، به فروش روی آورده و میزان عرضه بر میزان تقاضای آن سهام، پیشی بگیرد، گفته می شود که صف فروش شکل گرفته است. در صف فروش، قیمت عرضه معادل کمترین قیمت دامنه نوسان روز قرار گرفته و با این وجود تقاضا به آن نمی رسد.

به عبارتی دیگر زمانی که حجم بزرگی از دارندگان یک سهم، سهام در اختیار خود را برای فروش گذاشته و تقاضایی برای خرید آن شکل نگیرد، صف فروش اتفاق افتاده است. حال هر اندازه که میزان سهام به فروش گذاشته بیشتر شود، صف فروش سنگین تر خواهد بود. یک توضیح: با توجه به ذکر کردن عبارت “دامنه نوسان” در تعاریف فوق، جای دارد که مروری کوتاه بر این مفهوم داشته باشیم.

دامنه نوسان مفهومی تعریف شده در بورس ایران است و در بیشتر نقاط جهان، بازارهای بورس از این مفهوم بی بهره هستند. دامنه نوسان به معنای دامنه تغییرات قیمتی نمادهای بورسی در یک روز کاری بازار بورس است. به این معنا که هر نماد بورسی نمی تواند از دامنه نوسان خود افزایش قیمت بیشتری داشته و یا کاهش قیمت افزون تری را تجربه کند. به این ترتیب معاملات سهم های مختلف، در این دامنه نوسان صورت گرفته و خریداران و فروشندگان سهم ها نیز اطمینان دارند که میزان سود یا زیان آن ها از این دامنه نوسان در یک روز کاری بورس، خارج نخواهد شد.

 

 

چگونه بفهمیم سهامی صف خرید یا صف فروش دارد؟

برای اطلاع از این که سهام مورد نظر شما دارای صف خرید یا صف فروش است، می توانید به صفحه معاملات آنلاین کارگزاری خود وارد شده و با جستجوی آن نماد بورسی، بخش خرید و فروش های روز آن را مشاهده کنید. در صورتی که در بخش خرید، شماری از تعداد خریداران به همراه قیمت های سقف دامنه نوسان نشان داده شده و در بخش فروش و عرضه، خبری نباشد؛ صف خرید شکل گرفته است.

به همین ترتیب در صورتی که در بخش فروش آن سهام، شماری از فروشندگان سهم با قیمت کف دامنه نوسان دیده شده و در بخش خرید، اثری از متقاضیان خرید سهام نباشد، صف فروش اتفاق افتاده است.

به علاوه روش دیگری نیز پیش روی شما قرار دارد. می توانید با مراجعه به وب سایت مدیریت فناوری بورس یعنی www.tsetmc.com به منوی دیده بان بازار وارد شوید. در این جا با فهرستی از نمادهای بورس و جزئیات مربوط به معاملات آن ها روبرو خواهید شد. کافی است که روی نماد بورسی مورد نظر خود کلیک کرده و به صفحه مربوط به آن وارد شوید. همچنین می توانید نام نماد بورسی مورد نظر خود را در کادر جستجو، تایپ کرده و به صورت مستقیم به صفحه مستقل آن نماد دسترسی داشته باشید. در صفحه هر نماد دو کادر چسبیده به هم (خرید و فروش) دیده می شوند که طبق بالا می توانید ایجاد صف خرید و یا صف فروش را از طریق آن ها، متوجه شوید.

 

 

چرا صف خرید و صف فروش تشکیل می شود؟

صف خرید و صف فروش هر یک به دلیل انتشار اخبار مربوط به شرکت های بورسی مرتبط، تشکیل می شوند. به طور نمونه زمانی که اخباری مثبت و حاکی از سودآوری در خصوص شرکت ایکس منتشر شود، حاضران در بازار بورس، به قصد سودآوری، مشتاق به خرید سهام آن می شوند. در همین ضمن دارندگان سهام ایکس، به دلیل شنیدن اخبار مثبت در خصوص این سهام و پیش بینی سوددهی آن، از فروش سهمی که در اختیار داشته و مالک آن هستند، خودداری کرده و این سهام را برای سودآوری در سبد سهم ها خود نگه می دارند. به این صورت عده کثیری متقاضی خرید سهام ایکس داریم، در حالی که فروشنده ای برای آن نیست. بنابراین صف خرید مورد نظر شکل گرفته است.

از سویی دیگر زمانی که به هر دلیل اخبار منفی در خصوص نماد بورسی ایکس منتشر شده و یا شرکت به سمت زیان دهی و تعدیل منفی حرکت کند، دارندگان سهام آن با نگرانی افت قیمت سهام در اختیار خود و زیان بینی، دست به فروش گسترده می زنند. به این صورت جمعی از عرضه کنندگان سهام ایکس را داریم، در حالی که انتشار اخبار منفی و … در خصوص این نماد بورسی موجب شده است که متقاضی برای خرید آن وجود نداشته باشد. بنابراین در چنین شرایطی، شاهد تشکیل صف فروش در خصوص سهام ایکس هستیم.

 

 

دلایل تشکیل صف خرید

زمانی که اطلاعات مثبت و درخشانی در خصوص یک شرکت یا نماد بورسی، منتشر می شود، گمانه زنی ها در خصوص آینده آن و رشد سهام، مثبت گشته و تقاضا برای خرید آن سهم زیاد می شود. به همین موازات دارندگان فعلی آن سهام، به دلیل انتشار اخبار مثبت و ظن نسبت به رشد سهام در اختیار خود، از فروش آن خودداری می کنند. به همین سادگی صف خرید شکل می گیرد. (البته همان طور که در بالا نیز توضیح دادیم این اطلاعات و اخبار مثبت می تواند بر پایه واقعیات بوده و یا کاملا کذب و شایعه باشد. بنابر این همیشه نمی توان از قطعی بودن سودآوری یک سهام در شرایط مشاهده صف خرید آن، اطمینان داشت.)

به علاوه معمولا در چند روز اول ارائه سهام عرضه اولیه در بازار بورس، شاهد شکل گیری صف خرید برای آن هستیم. این صف خرید در روز اول به عرضه سهام منجر شده و در روزهای دوم و سوم، علی رغم تشکیل با احتمال کمتری به انجام معامله آن سهام، منتهی می گردد.

 

 

در صف خرید و صف فروش چه کار کنیم؟

تصور اشتباهی در بین تازه واردهای بازار سرمایه وجود دارد و آن این است که نمادهای بورسی دارای صف خرید، به سمت رشدی بزرگ حرکت می کنند. به واقع این طور نیست. صف خرید و صف فروش به هیچ وجه دلایل خوبی برای پیش بینی رشد یا افت یک سهام خاص نیستند. در بسیاری از موارد این صف ها به دلیل شایعات منتشر شده در خصوص یک شرکت بورسی، شکل می گیرند و پایه و اساس درستی ندارند. بنابراین توصیه می کنیم که خرید و فروش های خود در بازار معاملات سهام را بر پایه صف خرید و صف فروش قرار ندهید.

از این روی جای دارد که ضمن دنبال کردن صف های خرید و فروش شکل گرفته برای نمادهای بورسی مختلف، از تصمیم گیری بر این مبنا صرف نظر کنید. برای به دست آوردن سود مطلوب و مطمئن در بازار سرمایه، باید تصمیم گیری های خرید و فروش سهم خود را بر پایه اطلاعات واقعی و محاسبات شخصی و تحلیل های فنی، انجام دهید. پیروی کردن از رفتارهای هیجانی سایر حاضران در بازارهای بورس که مشخص نیست بر پایه اطلاعات و داده های واقعی یا اخبار کذب و شایعات بوده است، در نهایت پایه های معاملات و درآمدزایی شما در بازار بورس را متزلزل خواهد ساخت.

 

 

چگونه در صف خرید، سهام بخریم؟

برای خرید سهام در صف خرید، لازم است که حتما به موقع سفارش خود را ثبت نمایید. حتی یک لحظه دیرتر، می تواند به خارج شدن شما از دور معاملات منجر گردد. بنابراین برای خرید سهم های معمولی بازار، لازم است که ساعت 8:30 صبح که ثبت سفارشات بورس آغاز می شود، سفارش خرید خود را با رقم سقف دامنه نوسان، ارسال نمایید. در خصوص خرید سهام در صف فروش سهام عرضه اولیه نیز، باید درست راس ساعت 10:30 دقیقه، به تعداد سهامی که ناظر اعلام کرده و قیمت معین شده (که غالبا قیمت سقف دامنه نوسان است)، نسبت به ارسال سفارش خرید خود اقدام نمایید.

شکل گرفتن صف خرید و صف فروش یکی از وقایعی است که نمادهای بورسی کم و بیش با آن روبرو شده و نمی توان آن را دلیلی بر رشد یا افت قطعی یک نماد بورسی دانست. برخی اوقات این صف برای ساعتی یا حتی یک روز کاری کامل بورس شکل می گیرد و برخی اوقات دیگر یک نماد بورسی برای ماه های متوالی، صف خرید یا صف فروش شکل گرفته نخواهد داشت. در نهایت توصیه می شود که کمتر به فکر خرید در زمان شکل گرفتن صف خرید سهامی خاص یا فروش در زمان شکل گرفتن صف فروش باشید.

معرفی سایت های مفید بورسی – بخش اول

فعالیت در بازارهای بورسی، بستگی کامل به داشتن اطلاعات کافی در خصوص شرکت های ارائه دهنده سهام و نوسانات قیمتی و پیش بینی آن ها در سهام های مختلف دارد. به واقع تنها با شناخت این مفاهیم است که می توانید در بازارهای بورسی به سودآوری دست یافته و درآمد خوبی از این حوزه کسب نمایید. از این روی در این مطلب بر آن هستیم تا نگاهی به سایت های مفید بورسی انداخته و زوایی آن ها را بررسی کنیم. سایت های بورسی شامل موارد زیر می شوند:

  • پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار
  • پایگاه اینترنتی شرکت بورس اوراق بهادار تهران
  • پایگاه اینترنتی شرکت فرابورس ایران
  • پایگاه اینترنتی شرکت بورس کالای ایران
  • پایگاه اینترنتی بورس انرژی
  • پایگاه اطلاع رسانی بازار سرمایه ایران
  • تالار مجازی بورس ایران
  • پایگاه اینترنتی شرکت مدیریت فناوری بورس تهران / tsetmc.com
  • سامانه جامع اطلاع رسانی ناشران بازار سرمایه / codal.ir

در ادامه نگاهی به هر یک از وب سایت های مفید بورسی فوق، انداخته و از ماهیت و کارایی آن ها در فعالیت بهینه در بازار بورس، آگاهی می یابیم. به یاد داشته باشید که برای کاربری بالاتر در این وب سایت ها، لازم است که خود چند ساعتی را در محیط هر یک به سر برده و در تب ها و بخش های مختلف به دنبال کردن اطلاعات و کار با وب سایت بپردازید.

پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار

از مفید ترین سایت های بورسی می توان به پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار اشاره کرد. پایگاه اینترنتی سازمان بورس و اوراق بهادار تهران به آدرس https://www.seo.ir/ دارای تمامی اطلاعات مربوط به بورس و بازارهای وابسته به آن است. شما می توانید در این پایگاه اینترنتی نسبت به نهادهای تحت نظارت اطلاعات کسب کرده و قوانین و مقررات مربوط به بازار سرمایه را دنبال کنید.
در صورتی که پرسشی درباره نرخ کارمزد کارگزاری ها داشته باشید، اطلاعات کاملی درباره آن در این سامانه آورده شده است. لازم به ذکر است که این نرخ می تواند برای چند سال ثابت بوده و یا تغییر کند و نمی توان در خصوص آن پیش بینی و اظهار نظر قطعی داشت.
همین طور اگر طرح شکایتی به عنوان شخصیت حقیقی یا حقوقی داشته باشید، می توانید در این سامانه به تب طرح شکایات وارد شده و از مسیر مربوط به شخصیت حقیقی یا حقوقی با ورود اطلاعات درخواستی و ارسال فایل پیوست، شکایت خود را ثبت نمایید. در ادامه امکان پیگیری شکایت یا انصراف از آن نیز قرار داده شده است. مراحل پیگیری شکایت شما در این سامانه قابل رویت خواهد بود.

اطلاعات و آمار

در بخش اطلاعات و آمار می توانید به گزارش های مالی شرکت ها و گزارش های آماری سالانه دست یافته و نیز صورت گزارش های مالی ماهیانه را مطالعه نمایید. در اینجا کلیه نمادهای بورسی متوقف شده، تعلیق یافته، فعال یا تحت احتیاط آورده شده اند و قادر خواهید بود که از چند و چون تمام آن ها آگاهی یابید. به علاوه جهت دریافت اطلاعات کلی در خصوص سرمایه گذاری در بورس، در این قسمت راهنمای کلی را مطالعه خواهید کرد. همچنین ایرانیان خارج از کشور که مایل به سرمایه گذاری در بازار بورس ایران هستند، می توانند در این بخش، به اطلاعات کاملی دست یابند.

اخبار بازار سرمایه در وب سایت سازمان بورس و اوراق بهادار

از این ها گذشته، هر روز تازه ترین و مهم ترین اخبار مربوط به بازار سرمایه در این وب سایت بارگزاری می شود و شما می توانید اطلاعات تازه بازارهای بورسی را در آن دنبال کنید. به یاد داشته باشید که با دنبال کردن اخبار بازارهای بورس و سرمایه، می توانید بینش خوبی نسبت به این بازارها پیدا کرده و اطلاعات خود را به روز سازید. داشتن اطلاعات به روز در بازار سرمایه، یکی از کلیدهای موفقیت خرید و فروش سهام با سودآوری بالا است.

پایگاه اینترنتی شرکت بورس اوراق بهادار تهران

برای مشاهده این پایگاه اینترنتی باید به آدرس http://www.tse.ir/ بروید. در اینجا اخبار تازه بازار سرمایه را رویت خواهید کرد. در ضمن اطلاعیه های بازار، اطلاعیه های کدال، نمادهای تحت احتیاط، مشمول فرآیند تعلیق یا تعلیق شده در این وب سایت ارائه می شوند.
شما می توانید در این وب سایت حجم معاملات روزانه و ارزش آن ها را مشاهده کرده و نسبت به معاملات نقد، آتی، تبعی، بدهی، ETF و اختیار آگاهی یابید.

اطلاعات بازار در وب سایت بورس اوراق بهادار تهران

در این منو، کلیه اطلاعات مربوط به بازار نقد، بازار بدهی، بازار اختیار معامله، بازار آتی، بازار تبعی و بازار ETF به نمایش درآمده است. این اطلاعات شامل نمای بازار، آمار معاملات، گزارش های آماری، پیام های ناظر بازار، لیست نمادها و شرکت های حاضر، کارمزدها و جریمه ها و … می گردد.

پایگاه اینترنتی شرکت فرابورس ایران

پایگاه اینترنتی شرکت فرابورس ایران به آدرس https://www.ifb.ir/ است. در این پایگاه کلیه اطلاعیه های مربوط به فرابورس ایران آورده شده و هر روز به روز رسانی می گردد. همین طور شما می توانید نمادهای تحت احتیاط، مشمول فرآیند تعلیق و تعلیق شده هر روز را در اینجا ببینید.

دیده بان بازار

همان طور که می دانید بازار فرابورس ایران شامل بازار اول، بازار دوم، بازار سوم، بازار پایه زرد، بازار پایه نارنجی، بازار پایه قرمز و …می شود. در این وب سایت با ورود به تب دیده بان بازار و هر یک از این بازارها اطلاعات کاملی از نمادهای حاضر در آن را مشاهده خواهید کرد. این اطلاعات شامل وضعیت نماد، ارزش بازار، حجم، ارزش، بیشترین قیمت، کمترین قیمت، قیمت دیروز، قیت پایانی، نسبت P/E، شاخص EPS، آخرین تغییر قیمتی، آخرین تغییر درصدی، حجم عرضه، تعداد عرضه، حجم تقاضا، تعداد تقاضا و … می شود.
این دیده بان ها به شما کمک می کنند تا تصمیم گیری بهتری در خصوص خرید سهم های مختلف و یا فروش و عدم فروش آن ها داشته باشید.
اضافه بر این ها اگر در خصوص تاریخچه وضعیت نمادی کنجکاو هستید، می توانید با جستجوی آن نماد در این وب سایت، علاوه بر تاریخچه وضعیت نماد، از کلیه اطلاعات مالی، پیام های ناظر بازار، اطلاعیه های فرابورس و اخبار مرتبط با آن، آگاهی حاصل کنید.

کارمزدهای فرابورس

اگر سوالی در خصوص کارمزدهای کارگزاری ها در بازار فرابورس دارید، با مراجعه به تب کارمزدهای فرابورس، می توانید اطلاعات کاملی در این زمینه به دست بیاورید. در این بخش نرخ و سقف کارمزد معاملات سهام، حق تقدم سهام و پذیره نویسی آورده شده است. همین طور شما می تونید ارکان بازار سرمایه که از مبلغ کارمزد کلی دریافتی در معاملات خرید و فروش سهامداران، سهم می برند را مشاهده نمایید به طور نمونه در معاملات ثانویه؛ کارگزاران، فرابورس ایران، سپرده گذاری مرکزی، مدیریت فناوری بورس تهران، سازمان بورس بابت حق نظارت و اداره مالیات سهم خواهند داشت.

نقشه بازار

به علاوه در بخش نقشه بازار وب سایت فرابورس ایران می توانید نمادها را بر اساس چهار رده بندی حجم معاملات، ارزش معاملات، تعداد معاملات و ارزش بازار در یک نقشه مشاهده کنید و در صورت نیاز خروجی اکسل آن را دریافت نمایید.

محاسبه بازده اوراق

در بخش محاسبه بازده اوراق می توانید محاسبه نرخ موثر بازده تا سررسید و نرخ موثر بازده تا بازخرید هر نماد را به دست آورده و از ماشین حساب بازده اسناد خزانه اسلامی استفاده نمایید.

سامانه فراسا

این سامانه نیز از طریق وب سایت فرابورس ایران قابل دسترسی است. البته این سامانه برای ارتباط ساماندهی شده میان شرکت های کارگزاری فرابورس و شرکت فرابورس ایران راه اندازی شده است و تعاملات میان این شرکت های کارگزاری بورس و شرکت فرابورس به این صورت ساده تر انجام می پذیرد.

فرارسانه

فرارسانه یکی دیگر از سایت های مفید بورسی است. در این بخش به کتابچه های الکترونیکی از جمله کتابچه معرفی فرابورس ایران، کتابچه معرفی صندوق سرمایه گذاری زمین و ساختمان، کتابچه معرفی صندوق سرمایه گذاری قابل معامله، کتابچه معرفی اسناد خزانه اسلامی، کتابچه معرفی صندوق سرمایه گذاری جسورانه، کتابچه معرفی اوراق رهنی، کتابچه معرفی بازار دارایی فکری، کتابچه معرفی بازار شرکت های کوچک و متوسط و کتابچه راهنمای پذیره نویسی اوراق مشارکت دسترسی خواهید داشت. با یک کلیک روی هر یک از کتابچه ها، نسخه پی دی اف آن برایتان باز شده و می توانید نسبت به مطالعه و نوت برداری از آن، اقدام نمایید.
همین طور در این بخش موشن گرافی های معرفی بازار دارایی فکری، معرفی بازار شرکت های کوچک و متوسط، معرفی اسناد خزانه اسلامی و معرفی صندوق های زمین و ساختمان و غیره آورده شده است. اگر نسبت به خرید اوراق تسهیلات مسکن سوالی دارید، با استفاده از اینفوگرافیک آن در این قسمت، به راهنمایی خوبی دست خواهید یافت.

پایگاه اینترنتی شرکت بورس کالای ایران

پایگاه اینترنتی شرکت بورس کالای ایران در آدرس http://www.ime.co.ir/ برقرار است. در این پایگاه با تب های معرفی بورس، بازارها، کالاها، انبارها، ذینفعان، قوانین و مقررات و آموزش و پژوهش روبرو هستیم. به علاوه در پایگاه اینترنتی شرکت بورس کالای ایران، کلیه اخبار مربوط به این بازار به صورت روزانه ارائه می گردد و با مطالعه این وب سایت می توانید از تمامی اخبار روز و مهم مربوط به بازار بورس کالا، مطلع شوید. به خاطر داشته باشید که این اخبار می توانند نقش پررنگی در تصمیم گیری های شما در بازار بورس کالا ایفا کنند.
همین طور شما به اعلانات بازار مشتقه، اعلانات بازار فیزیکی، اعلانات عمومی و اعلانات بازار مالی دسترسی مستقیم دارید. در بخش دوم وب سایت و با یک اسکرول به سمت پایین با باکس های نمای بازار، حجم عرضه، ارزش عضه، تغییرات ححم عرضه در طول زمان، بازار فیزیکی، بازار مالی (زنده) و بازار مشتقه (زنده) روبرو خواهید بود.

حجم مبنا در بورس چیست و چگونه محاسبه می شود؟

حجم مبنا در بورس چیست و این شاخص چه تاثیر در خرید و فروش های بازار بورس می گذارد؟ برای پاسخ دادن به این سوال باید ابتدا به تعریفی از دامنه نوسان دقت داشته باشید. دامنه نوسان در حقیقت آن میزانی از تغییرات قیمتی است که در یک روز برای سهام یک نماد بورسی، امکان پذیر خواهد بود. حجم مبنا کمترین میزان معامله یک سهام است که به موجب آن نوسانات آن سهام در دامنه نوسان به سقف یا کف می رسد.
در ادامه برای آن که برداشت صحیح تر و دقیق تری نسبت به این فاکتور خاص در بازار بورس داشته باشید، به موارد زیر در خصوص آن پاسخ می دهیم.

  • حجم مبنا چیست؟
  • چگونگی محاسبه حجم مبنا
  • معایب و مزایای حجم مبنا
  • چگونه حجم مبنای یک سهم را پیدا کنیم؟
  • چرا حجم مبنای برخی شرکت ها 1 است؟
  • قیمت پایانی چیست؟
  • چه زمانی حجم مبنا 1 می شود؟

حجم مبنا چیست؟

حجم مبنا از سال 1382 به بازار بورس وارد شد و پیش از آن چنین مفهوم تعریف شده ای در معاملات بازارهای بورسی حضور نداشت. در سال 1382 و زمانی که دکتر حسین عبده تبریزی بر مسند دبیر کلی بورس جای گرفت، این مفهوم را به بازار بورس وارد کرد. انگیزه تبریزی از اعمال مفهومی به نام “حجم مبنا” به بازار بورس، خط کشی کردن این بازار به گونه ای که معاملات آن در یک چهارچوب مشخص و با سطح آرامش و اطمینان بالاتر انجام شوند، بود. او در واقع توانست در این زمینه موفق نیز عمل کند و حجم مبنا از آشفتگی و هیجان زدگی معاملات بورس و تاثیر آن ها بر قیمت، به شدت کاست. البته طرح حسین عبده تبریزی، مخالفانی نیز داشت و برخی از افراد بازار سرمایه با شکل گیری چنین چیزی مخالفت کرده و آن را مانعی در معاملات آزاد بورس، قلمداد کردند.
البته لازم به ذکر است که این فاکتور مهار کننده تنها در بازار بورس ایران دیده می شود و یک فرمول جهانی در بازارهای بورس به شمار نمی رود.

چگونگی محاسبه حجم مبنا

در فاصله سال های 1382 تا 1393، حجم مبنا عددی ثابت بود و هر نماد بورسی بسته به اندازه خود و تعداد سهامی که به بازار وارد می کرد، از این نرخ ثابت حجم مبنا تاثیر می پذیرفت. اما از سال 1393 به بعد، فرمول محاسبه حجم مبنا دستخوش تغییراتی شده و با شروع هر هفته کاری بورس، یعنی هر شنبه و تکیه بر داده های روز پایانی هفته قبل یعنی چهارشنبه محاسبه می شود.
شکل محاسبه حجم مبنا به این ترتیب است که تعداد کل سهام ارائه شده آن شرکت خاص بورسی را در 0.0004 ضرب می کنیم یا به تعبیری آن را در 4 ضرب و حاصل را بر 10000 تقسیم می نماییم. به این شکل حجم مبنا به دست می آید.

ذکر یک مثال؛
به طور نمونه اگر در نظر بگیریم که یک نماد یا شرکت بورسی دارای 40 میلیون سهم در بازار بورس است؛ تنها در شرایطی نرخ سهام این نماد بورسی می تواند نوسان کامل در دامنه نوسان خود داشته باشد که حداقل 16 هزار سهم آن در روز کاری مورد معامله و خرید و فروش قرار بگیرد.

محاسبه ارزش حجم مبنا

ارزش حج مبنا دارای قاعده ای است و باید در بازه 50 میلیون تومان تا یک میلیارد تومان قرار بگیرد. از این روی پس از محاسبه حجم مبنای یک نماد بورسی، لازم است که قرارگیری ارزش آن در این بازه را نیز مورد بررسی قرار داد. برای این منظور حجم مبنای به دست آمده از فرمول ساده فوق را در قیمت پایانی چهارشنبه ضرب می کنیم. در اینجا با سه حالت روبرو خواهیم بود.
این ارزش به دست آمده در محدوده 50 میلیون تومان تا 1 میلیارد تومان است: در این صورت منعی وجود نداشته و همان عدد به دست آمده برای حجم مبنا قابل قبول است.
این ارزش به دست آمده بیش از 1 میلیارد تومان است: در این شرایط باید حجم مبنا سرشکن شده و به بازه از پیش تعریف شده، وارد گردد. برای این منظور ارزش حجم مبنای آن شرکت بورسی را کاهش داده و آن را به 1 میلیارد تومان می رسانند. به همین ترتیب خود حجم مبنای آن از تقسیم 1 میلیارد تومان بر قیمت پایانی روز چهارشنبه (آخرین روز کاری هفته قبل)، محاسبه می شود.
این ارزش به دست آمده کمتر از 50 میلیون تومان است: در صورتی که ارزش حج مبنای به دست آمده کمتر از 50 میلیون تومان باشد، نیاز به رساندن آن به این نرخ داریم. برای این منظور ارزش حجم مبنای شرکت را 50 میلیون تومان در نظر گرفته و خود عدد حجم مبنا را از تقسیم 50 میلیون تومان بر قیمت پایانی روز چهارشنبه به دست می آوریم.

مزایا و معایب حجم مبنا

با اعمال حجم مبنا در بازار بورس، ریسک های قبلی تغییر یکباره و شدید قیمت ها کنار زده شد. به این صورت اگر قیمت سهام X کاهش یاید، عرضه آن بر تقاضایش پیشی خواهد گرفت و به این صورت از حجم معاملات کاسته می شود. این چرخه سبب می گردد تا حجم معاملات آن سهم به شدت پایین آمده و صف فروش ایجاد شود. حال با وجود حجم مبنا، این کاهش قیمت با کاهش میزان نوسان نیز همراه بوده و از نابود شدن و سهامداران آن جلوگیری به عمل می آورد. در خصوص یک نماد صعودی نیز وضع به همین منوال است. و در صورت رشد شدید قیمت یک سهم، میزان تقاضای آن بر عرضه پیشی خواهد گرفت. به این صورت حجم مبنا باعث می شود تا از رشد بی رویه و هیجانی نرخ آن سهم جلوگیری شود.
عیب اعمال حجم مبنا نیز از همین نقطه سرچشمه می گیرد؛ یعنی تشکیل صف خرید و صف فروش! این به وجود آمدن صف خرید و فروش به شکل مانعی در مسیر انجام معاملات ظاهر شده و افراد حاضر در صف فروش در صورت نیاز مبرم به فروش سهم خود، ناچار به فروش آن به قیمتی نازل تر از ارزش واقعی خواهند شد. غالبا پس از رخ دادن چنین وضعیتی، یک روز نماد را بدون حج مبنا و بدون دامنه نوسان بازگشایی می کنند تا معاملات آن شکل عادی به خود گرفته و موضوع مرتفع شود.

چگونه حجم مبنای یک سهم را پیدا کنیم؟

همان طور که بالاتر توضیح داده شد، روش محاسبه حجم مبنا و همین طور ارزش حجم مبنا ساده به نظر می رسد. اما برای مشاهده و پیدا کردن حجم مبنای یک نماد بورسی خاص، باید چه کرد؟
شما به صورت لحظه ای به حجم مبنای کلیه نمادهای بورسی فعال دسترسی مستقیم و بدون هزینه خواهید داشت. برای این منظور کافی است که به وب سایت مدیریت و فناوری بورس تهران یعنی tsetmc.com مراجعه نمایید. در اینجا می توانید در صفحه دیده بان بازار با وارد شدن به جزئیات هر یک از نمادهای بورسی، حجم مبنای آن را بخوانید. البته از آن جایی که این کار به شدت زمان بر است، می توانید نماد بورسی مورد نظر خود را در بخش جستجوی نماد وارد کرده و به تابلوی اصلی بورسی آن وارد شوید. در اینجا امکان مشاهده کلیه اطلاعات نماد بورسی مورد نظر شما از جمله حجم مبنا و البته سایر اطلاعات چون تعداد معاملات، حجم معاملات، ارزش معاملات، ارزش بازار، آخرین معامله، تعداد سهام، سهام شناور و … نیز وجود دارد.

چرا حجم مبنای برخی شرکت ها 1 است؟

به موازات فرمولی که برای محاسبه حجم مبنای شرکت های بورس عنوان کردیم، باید گفت که در فرابورس، حجم مبنا 1 در نظر گرفته شده و یا به نوعی لحاظ نمی گردد. به این صورت شرکت هایی که به بازار فرابورس تهران وارد می شوند، فارغ از فاکتور حجم مبنا به فعالیت معاملاتی خود خواهند پرداخت. به این ترتیب نوسانات قیمت سهام این شرکت های فرابورسی بسته به قیمت معاملاتی آن ها خواهد بود و حجم معاملات در اینجا بی تاثیر می گردد.
در نظر داشته باشید که در این حالت معاملاتی فرابورس، شیب نرخ سهام غالبا بیشتر از چیزی است که در شرکت های بورسی اتفاق می افتد. در یک نماد فرابورسی؛ حتی یک معامله در نرخی بالاتر یا پایین تر، باعث نوسان قیمت پایانی به سمت حد بالای دامنه نوسانی یا حد پایین آن خواهد شد.

سایر مواقعی که حجم مبنا 1 می شود؟

به جز بازار فرابورس تهران که حجم مبنای 1 را به شرکت های خود می دهد، در مواقع زیر نیز که دامنه نوسانی تعریف نشده است؛ حجم مبنا 1 در نظر گرفته می شود:
– پس از برگزاری مجمع
– پس از افزایش سرمایه
– پس از شفاف سازی اطلاعاتی
– پس از تقسیم سود نقدی
– پس از بازگشایی نماد
– پس از تعدیل
– در عرضه اولیه سهام
به واقع در شرایط فوق، به جای آن که دامنه ای تعریف شده باشد، نرخ سهام شرکت مورد نظر بر مبنای میزان عرضه و تقاضای آن شکل می گیرد.

قیمت پایانی چیست؟

قیمت پایانی نرخی است که بر اساس میانگین وزنی معاملات هر نماد بورسی در یک روز حاص می شود. قیمت پایانی در نمادهای بازار فرابورس تهران، مساوی با میانگین تمامی معاملات صورت گرفته است. اما قیمت پایانی در نمادهای بازار بورس اوراق بهادار، عدد تعدیل شده میانگین وزنی در راستای حجم مبنای به دست آمده خواهد بود. بنابراین قیمت پایانی در فرابورس تنها وابسته به میانگین وزنی معاملات هر نماد فرابورسی است، اما در بازار بورس این قیمت علاوه بر میانگین وزنی معاملات، به حجم مبنا نیز بستگی خواهد داشت.

 

محاسبه قیمت پایانی

برای محاسبه قیمت پایانی یک روز، لازم است که گام های زیر برداشته شوند:

گام اول: میانگین وزنی معاملات روز را محاسبه می کنیم.
گام دوم: تفاضل میانگین وزنی به دست آمده روز از قیمت پایانی روز گذشته را به دست می آوریم.
گام سوم: نسبت معاملات امروز به حجم مبنا را به دست می آوریم.
گام چهارم: این تفاضل به دست آمده را در عدد فوق یعنی نسبت معاملات امروز به حجم مبنا ضرب می کنیم.
گام پنجم: حاصل به دست آمده را به قیمت پایانی روز گذشته اضافه می کنیم.

به این صورت قیمت پایانی روز جاری به دست خواهد آمد.

مثال عددی؛
حجم مبنای نماد A معادل 4 میلیون سهم است. قیمت پایانی این نماد در روز گذشته 240 تومان بوده و میزان معاملات امروز آن، 2 میلیون سهم است. حال اگر میانگین وزنی معاملات امروز آن 260 باشد، می خواهیم قیمت پایانی امروز آن را محاسبه کنیم.
قرار است تفاضل قیمت پایانی روز گذشته و میانگین وزنی را به دست آوریم:
20=240-260
سپس نسبت معاملات امروز به حجم مبنا حساب می شود:
0.5=4/2
پس از آن باید تفاضل به دست آمده را در نسبت معاملات امروز به حجم مبنا، ضرب کنیم:
10=20*0.5
در نهایت برای محاسبه قیمت پایانی امروز، عدد حاصل فوق را باید به قیمت پایانی دیروز اضافه کنیم:
250=10+240
با این حساب قیمت پایانی امروز معادل 250 تومان است.

کاربرد حجم مبنا

حجم مبنا به سهامداران بازار بورس، کمک می کند تا از خریدهای بی منطق و مبتنی بر هیجانات خودداری کرده و میزان ریسک پذیری روی یک نماد بورسی را تشخیص دهند. به این صورت که با نگاهی به حجم مبنا و میانگین حجم، می توانید سرعت رشد یا نزول نرخ سهام آن نماد بورسی را تخمین بزنید.

در نظر داشته باشید که هر آن قدر تعداد سهام ارائه شده یک شرکت بورسی بیشتر باشد، عدد حجم مبنای آن نیز بزرگتر خواهد بود. به این صورت شرکت های بزرگ بورسی که تعداد سهام زیادتری دارند، غالبا نوسانات کمتری را در روز تجربه می کنند.
این موضوع البته به حال نوسان گیران بازار چندان خوش نمی افتد. زیرا این عده با خرید سهام شرکت های بزرگ، نمی توانند انتظارات خود از نوسانات سریع و بزرگ را برآورده سازند. برای این افراد خرید سهام شرکت های کوچک که حجم مبنای کمتری دارند و نوسانات لحظه ای آن ها محسوس تر است، جذاب خواهد بود.
توصیه می شود که برای خرید و فروش سهم های مختلف در بازار بورس اوراق بهادار، حتما به عدد حجم مبنای آن توجه کرده و همیشه این فاکتور را به عنوان یک عامل موثر در تصمیم گیری های معاملاتی خود در نظر بگیرید.